Koca Beyinli Vamp Kadın: Hedy Lamarr

19 Nisan 2019
Hedy 1914'te Avusturya da doğan, daha sonradan Amerikan vatandaşı olmuş, Hollywood filmlerinde genellikle güzel ve vamp kadın rolünü oynayan bir kadın.

MGM (Metro Goldwyn Mayer) filmlerinin altın zamanında Algiers (1938), Comrade X (1940), Come Live With me (1941) ve benim de şahsen çok sevdiğim Samson and Delilah (1949) gibi filmlerde rol almıştır.
 
Tabi Hedy'i bugünün yazı konusu yapmamızın nedeni, 1940'lardaki haliyle bile 2018 standartlarında göre güzel gözüküyor olması değil (ki gerçekten öyle). Hedy gerçekte Hollywood hayat tarzını ve ona yakıştırılan vamp kadın imajını beğenmeyen, oldukça da zeki yarı zamanlı bir mucit.
 

Hedy'nin gerçek anlamda bir teknik eğitimi yok. Tamamen kendi başına öğrenen, boş zamanlarında hobi olarak ufak fikirler ve basit icatlar üzerinde çalışan birisi. Detayları çok bilinmese de gelişmiş bir trafik ışığı sistemi tasarlıyor ve kendince başarısız bulduğu bir karbonatlı içeçek projesi üzerinde çalışıyor. O dönem ki sevgilisi, Amerikalı havacılık milyarderi işadamı Howard Hughes. Hughes o dönemde uçakların daha hızlı uçabilmesi için uğraşıyor. Hedy bu konuya çok basit yaklaşıp mevcut uçak kanatlarının fazlasıyla "kare şeklinde" oldukları kanaatine varıyor. Bulabildiği tüm kitaplardan en hızlı uçan kuş ve en hızlı yüzen balıkları ve onların yapılarını inceleyip çalışmalarını Hughes'e gösterdiğinde Hughes "Sen bir dahisin" diye cevap verir ve kendi mühendis ekibine, Hedy'e her istediği konuda yardım etmelerini tembihler.

II. Dünya Savaşı başladığında Hedy, radyo kontrollü torpidoların sinyallerinin düşman tarafından kolaylıkla karıştırılabildiğini ve bunun torpidoları rotalarından çıkarabildiğini öğreniyor. Hedy kafasında frekans değiştiren ve sinyali karıştırılamayan bir sistem düşünüyor ve hemen yakın arkadaşı besteci George Antheil'in yanına gidiyor.

İkili beraberce yayılı spektrum (spread spectrum) ve değişken frekans (frequency hopping) teknolojileri içeren bir sistem geliştirerek müttefik torpidolarını, Nazi sinyal karıştırmalarına maruz kalmadan hedeflerini vurabilecek hale getiriyor. İkili hemen çalışmalarının patentini alarak bu teknolojiye "Gizli İletişim Sistemi / Secret Communication System" adını veriyor.
 

 

Tabi ki koskoca Amerikan donanması bir şarkıcı bir de dansözün aklıyla hareket etmeyip, bu teknolojiyi II. Dünya Savaşında kullanmıyor ve gerçek anlamda kullanımı 1960'lara kadar gecikiyor. Fakat Hedy ve arkadaşı George Antheil'in icatlarının temel prensipleri yıllar sonra hepimizin kullandığı "Bluetooth" ve "Wi-Fi" teknolojilerinin temelleri olarak kabul edilmeye başlanıyor.


2000 yılında hayatını kaybeden Hedy, hayatı boyunca mucit kimliğinden ziyade güzelliği, sansasyonel hayatı ve 6 kere evlenip 6 kere boşanmasıyla konuşulur. Bilim dünyası vakti zamanında pek umursamamış olsa da, Hedy ve George 2014 yılında gecikmeli olarak "Ulusal Mucitler Onur Listesi / National Inventors Hall of Fame" e kabul ediliyor.

Hani ilkokuldan başlayarak kafamıza işlenen "Bir kitabı kapağına bakarak değerlendirmeyin " sözü vardır ya, Hedy Lamarr tam olarak bu sözün doğruluğunu kanıtlayan insan. Hiçbir teknik eğitimi olmayan, tam zamanlı olarak Holywood yıldızlığı yapan ve araya 6 evlilik sığdıran bir insanın bilime bu kadar yatkın olması, Hedy'nin doğru bir eğitim ve tam zamanlı konsantrasyon ile neleri başarabileceğini düşündürüyor.

Bir sonraki yazımıza kadar önyargısız kalın...

Yorum yazmak için giriş yapın.
Giriş Yap