200 Yıllık Çocuk Eziyeti: Baca Temizlikçileri

22 Nisan 2019
Merhaba sevgili okuyucularımız. Aranızda çocuğu olan var mıdır bilmiyorum fakat sadece birkaç ay önce ilk kez baba olduğum için dünyaya ama özellikle de çocuklara karşı bakış açım oldukça değişti. Eskiden çocuklarla ilgili olan ve duyduğumda sadece üzüldüğüm ve ayıpladığım şeyler, artık benim için kabul edilemez, kalbimi yaralayan şeylere dönüştü.

Bugün size aktaracağım hikaye de, işte bu şekilde, okuyunca hafiften kalbimi acıtan bir hikaye...

Hikayemizin başlangıcı 1666 senesine dayanıyor. O sene büyük Londra yangınının gerçekleştiği sene. Koca şehir tam 4 gün boyunca yanmış ve sonrasında oluşan büyük hasar, İngilizleri yangın ve bina güvenliği konusunda önlemler almaya itmiş. Yeni yürürlüğe koyulan inşaat yönetmeliklerinin bir parçası olarak, ev bacalarının belirli bir şekilde, eskisine göre çok daha dar bacalar olarak inşa edilmesine karar verilmiş. Bunun yanısıra bacaların tıkalı olmadığından emin olunması için, periyodik baca temizliği herkes için zorunlu hale getirilmiş.

Bizim ülkemizde 1999 depreminden sonra yapılan düzenlemeleri ve ardından mantar gibi türeyen yapı denetim firmaları furyasını aklımıza getirircesine, o dönemin İngiltere’sinde de mantar gibi baca temizlikçileri türemiş.

Şimdiye kadar mantık çerçevesi dahilinde ilerleyen ve olması gereken yönetmeliklerin, başarıyla uygulanmasını tarifler gibi olduğum bu hikayemizin, bir başarı hikayesi değil de, kalp acıtan bir hikaye olmasının nedeni ise, baca temizlikçilerinin kullandığı temizleme metodu...

İngiliz baca temizlikçileri, çok dar ve yüksek olan bacaları temizlemek için küçük çocukları kullanıyorlarmış. Usta temizlikçiler, fakirlikten kırılan ailelerin çocuklarını satın alıp (!), çırakları olarak çalıştırıyormuş. Gerçekte ise bu çocuklar çıraklık yapmayıp, sadece karın tokluğuna, hiçbir maaş almadan çalışmak zorunda kalıyor ve birçoğu orta yaşlarını (1666 standartlarına göre orta yaş) bile göremiyorlarmış.


Yangın yönetmeliğine göre, bacaların çapları 45 cm kadar olduğu için, baca temizlikçisi olarak seçilecek çocukların küçük olması gerekiyormuş. İş için ideal yaş 6 dense de birçok minik çocuk 4 yaşında usta baca temizlikçilerine satılıp, tüm hayatlarını baca temizleyerek geçirmek zorunda kalmışlar.

4-6 yaşlarındaki bu minicik köle işçi yavrular, sırtlarını, dirseklerini ve dizlerini kullanarak baca boyunca tırmanıp ellerindeki tel fırçalarla bacadaki tıkanıklıkları açıyormuş. Zalim sahipleri ise bazen bu yavruların daha hızlı tırmanması için altlarından ateş bile yakıyormuş.

Bu mesleğin, ki gerçek adı kölelik olsa gerek, çocukların üzerinde yarattığı sağlık sorunları ise korkunçmuş. Çocukların daha kemikleri bile tam gelişmeden sürekli girmek zorunda bırakıldıkları saçma sapan pozisyonlardan ötürü, hemen hepsinde gelişim bozuklukları ve gözle görülür fiziksel kusurlar ortaya çıkmış. Çocukların dizleri ve eklemleri en çok etkilenen bölgeleri olurken, ciğerleri zehirle doluyor ve gözleri iltihaplanıyormuş. Zalim ustaları, çocuklar fazla büyümesin diye bu çocukları özellikle gerekenden az besliyor, dolayısıyla ufak ve çelimsiz kalmalarını sağlıyormuş.


Kayıtlara geçen ilk meslek ilintili kanser vakaları da bu yavrucaklarda görülmüş. Baca temizliği yapan erkek çocukların birçoğunda, yetişkinliğe ulaştıklarında testis kanseri vakaları görülmüş ki bu o dönem için hem çok acı veren hem de ölümcül bir kanser türüymüş. Çocukların bir kısmı ise temizlemek için girdikleri bacalarda sıkışıyor ve türlü nedenlerden orada ölüyormuş.

Bu kadersiz çocuklar genellikle usta temizlikçilerin bodrum katlarında, baca temizliği malzemelerinin dibinde uyuyormuş. Yaygın inanışa göre yılda sadece 3 kez banyo yapmalarına izin veriliyormuş ve gece gündüz çalışmalarına rağmen, yılda sadece 1 gün tatil yapıyorlarmış.

Yavrucakların bu çilesi yaklaşık 200 yıl boyunca sürmüş. 1875 yılında George Brewster adlı 12 yaşında bir çocuğun temizlemek için girdiği bir hastane bacasında sıkışması sonucu, çocuğu kurtarmak için tüm hastane duvarı yıkılmış olsa da, çocuğun aldığı yaralar sonucu ölmüş olması bardağı taşıran son damla olmuş. Sonunda, 200 yıl gecikmeyle çocukların baca temizliğinde kullanılması İngiliz parlamentosu tarafından yasaklanmış. 12 yaşındaki George, İngiltere’de baca temizliği yaparken ölen son çocuk olmuş.

Bir sonraki yazımıza kadar, varsa çocuklarınıza sımsıkı sarılın, eğer çocuklarınız yoksa da tanımadığınız bir çocuğu mutlu edin lütfen…

Yorum yazmak için giriş yapın.
Giriş Yap